Gefaciliteerde Communicatie (GC) werkt niet zoals gedacht en heeft daarom ongewenste gevolgen.
Niet gebruiken dus.
Wat is Gefaciliteerde Communicatie?
Gefaciliteerde Communicatie is een methode om mensen te helpen met communiceren als zij niet kunnen spreken.
Bij deze methode wordt een lichaamsdeel van de client continu vastgehouden door een begeleider (de facilitator). Vervolgens kan de client dan letters typen, afbeeldingen aanklikken of aanwijzen. Zonder het continu vasthouden door de begeleider lukt het de client niet om te communiceren.
Dit continu vasthouden leidt tot problemen! Uit onderzoek blijkt namelijk elke keer dat dan niet de client aan het woord is, zoals men denkt, maar de begeleider.
Een valse beschuldiging, door het gebruik van GC:
Janyce Boynton ondersteunde de arm van haar client continu tijdens het communiceren, het meisje kon dan berichten typen. Janyce schrijft:
"In 1992 was ik "facilitator" en bracht ik, met gebruik van GC, beschuldigingen van seksueel misbruik in tegen de familie van het autistische kind, Betsy, met wie ik werkte. Ik geloofde er zelf heilig in dat GC werkte en Betsy dus aan het woord was. De rechtbank eiste een zorgvuldige test om vast te stellen van wie de berichten nu echt kwamen. De resultaten van deze tests wezen uit dat ik, en niet het kind, de auteur van de berichten was. Ik vond het erg moeilijk om mijn geloof in GC op te geven. Maar ik kon deze test en de wetenschappelijke studies die het geloof in GC onderuit haalden niet negeren."
Janyce is de enige (ex)facilitator die zich hierover openlijk uitspreekt. In de documentaire Prisoners of Silence komt haar verhaal in beeld. Wij werken inmiddels met haar samen in de strijd tegen GC.
Nog een voorbeeld van een valse beschuldiging:
Kevin Plantan werd door zijn ex-vrouw verdacht van seksueel misbruik van zijn dochter. De beschuldiging werd ook in zijn geval geuit met gebruik van GC.
Kevin heeft 10 maanden in de gevangenis gezeten gedurende het onderzoek, maar bewijs is nooit gevonden.
Toen de rechters een test eisten, die moest aantonen dat zijn dochter inderdaad sprak via GC, trok zijn ex-vrouw opeens de aanklacht in. Daarmee werd Kevin dus nog steeds niet vrijgeproken, maar wel uit de gevangenis vrijgelaten.
Maar ondanks dat mag Kevin nog steeds zijn dochter niet zien! Hier vind je een podcast over zijn zaak: https://podcasts.apple.com/us/podcast/115-facilitated-communication-kevin-plantan/id1494368441?i=1000686910940
Een voorbeeld van seksueel misbruik, dankzij GC:
In de documentaire Tell Them You love Me (2023) komt een begeleidster naar voren die beweert dat haar cliënt toestemming gaf voor seksuele handelingen. Deze vermeende toestemming was met gebruik van GC tot stand gekomen, waarbij zij zelf de facilitator was. Rechters oordeelden dat er geen sprake was van toestemming van de client. De begeleidster werd daarom veroordeeld tot gevangenisstraf (12 jaar). In 2016 kreeg de familie van de cliënt 4 miljoen dollar toegekend in een rechtszaak tegen de begeleidster. Deze zaak is bekend geworden onder de naam The Anna Stubblefield case.
Een voorbeeld van het stoppen van een medische behandeling dankzij GC:
In Nederland is een zaak bekend van een cliënt bij wie de medicatie (tegen epileptische aanvallen) gestaakt lijkt te zijn omdat de cliënt dit volgens zijn ouders zelf, ook hier met gebruik van GC, zou hebben gevraagd.
Snel nadat dit vermeende verzoek op TV besproken is overleed de cliënt. Een test vooraf (wie is er eigenlijk aan het woord) is voor zover bij de onderzoekers naar deze kwestie bekend niet gedaan. Dat laat de mogelijkheid open dat het helemaal niet de wens van de cliënt zelf was.
'Geloof in GC' bij ouders en begeleiders maakte alle bovenstaande problemen mogelijk. Artikelen over al deze zaken kun je via het bovenmenu onder 'Bronnen' vinden.
Het door gebruikers consequent afwijzen van objectieve testen om vast te stellen of de cliënt of de ondersteuner aan het woord is lijkt ethisch onverantwoord. Omdat daarmee mogelijk de autonome communicatie van de cliënt permanent in gevaar gebracht wordt.
Testen is simpel
1. Zorg dat de begeleidster/facilitator de vragen niet kan horen (door haar een koptelefoon op te zetten);
2. Zorg dat de begeleidster de antwoordopties op het scherm niet kan zien (door haar een blinddoek om te doen);
3. Laat de begeleidster een ander plaatje zien dan de cliënt (zoals op de afbeelding);
4. Stel vragen waarop de begeleidster het antwoord niet kan weten (maar de cliënt wel).
In al deze gevallen blijkt uit onderzoek dat GC niet de cliënt aan het woord laat.
"Gefaciliteerde Communicatie, een monster dat bedreigt en bedriegt"
Sinds eind februari 2026 is er een Nederlandstalig boek over Gefaciliteerde Communicatie beschikbaar. Het behandelt de gevaren van GC vanuit alle invalshoeken, aan de hand van een nare persoonlijk geschiedenis.
Pepijn van Erp schreef voor kloptdatwel.nl zijn recensie van het boek: https://kloptdatwel.nl/2026/03/09/uiterst-dubieus-euthanasiewens-via-gefaciliteerde-communicatie/
Zowel verkrijgbaar als e-boek of hard-copy, via alle online boekhandels in Nederland.
Waarom hoor ik hier elders weinig over?
1. GC wordt vooral in Engelstalige landen gebruikt.
Gefaciliteerde Communicatie wordt het meest toegepast in Amerika. Het is in Nederland en België minder vaak aan de orde. Je kunt hierdoor meer informatie vinden als je zoekt op Facilitated Communication.
2. De term GC wordt vermeden, vanwege de slechte onderzoeksresultaten.
Als mensen de term Gefaciliteerde Communicatie zoeken vinden ze alleen maar bewijs voor de onwerkzaamheid. Dat hebben gebruikers liever niet natuurlijk, dus gebruiken ze de term zo min mogelijk. Daarmee ontnemen ze anderen helaas wel de kans om zichzelf goed te informeren, met alle risico's vandien.